Tytuły wystawowe kotów (FIFe)
Wystawy kotów rasowych organizowane pod egidą FIFe (Fédération Internationale Féline) przyznają tytuły według jednolitego systemu honorowania zwierząt za jakość i zgodność ze standardem rasy. Poniżej najważniejsze skróty, z którymi spotkasz się na każdej pokazanej tablicy wynikowej.
- CAC — Certificat d'Aptitude au Championnat
- Krajowy certyfikat kwalifikacyjny. Przyznawany przez sędziego kotu, który spełnił wymogi standardu rasy na poziomie krajowym. Zebranie odpowiedniej liczby CAC (zazwyczaj trzy, w tym jedno na wystawie międzynarodowej) otwiera drogę do tytułu Championa.
- CACIB — Certificat d'Aptitude au Championnat International de Beauté
- Międzynarodowy certyfikat kwalifikacyjny. To wyższy szczebel — przyznawany tylko na wystawach posiadających rangę międzynarodową, uznaną przez FIFe. Kilka CACIB zdobytych w co najmniej dwóch różnych krajach i pod różnymi sędziami jest wymagane, by ubiegać się o tytuł Championa Międzynarodowego.
- Champion (CH)
- Pierwszy z prestiżowych tytułów. Nadawany kotu, który zebrał wymaganą liczbę certyfikatów CAC. Na tablicy wynikowej widnieje jako „CH" przed imieniem kota.
- International Champion (IC)
- Wyższy szczebel — tytuł nadawany po zdobyciu CACIB w kilku krajach i pod kilkoma sędziami. Wymaga podróży na wystawy zagraniczne, co świadczy o dużym zaangażowaniu hodowcy.
- Grand International Champion (GIC)
- Kolejny poziom ponad IC. Wymagania są jeszcze surowsze: odpowiednia liczba wygranych w kategorii championów na wystawach międzynarodowych. Koty z tytułem GIC to prawdziwa elita wystawowa.
- Best in Show (BIS)
- Najwyższe wyróżnienie całej wystawy — przyznawane jednemu, najlepszemu zwierzęciu spośród wszystkich zgłoszonych. BIS to nie tytuł na stałe, lecz nagroda za dany dzień wystawy. Ogłaszany jest zwykle na zakończenie imprezy, przy zgromadzonej publiczności.
Jak czytać tablicę wynikową
Na wystawach FIFe tabela wyników zawiera zwykle kilka kolumn: imię kota, rasę (zapisaną kodem EMS, o którym piszemy niżej), płeć, kategorię wiekową, ocenę słowną (np. Doskonała, Bardzo Dobra) oraz przyznany certyfikat lub nagrodę. Certyfikat jest przyznawany warunkowo — zanim stanie się ważny, hodowca musi dopełnić formalności rejestracyjnych w krajowym stowarzyszeniu.
Jeśli przy imieniu kota widzisz skrót taki jak EC (European Champion) lub WCH (World Champion) — to już tytuły wyższe niż GIC, przyznawane w ramach specjalnych ceremonii przez FIFe.
Tytuły wystawowe psów (FCI / ZKwP)
Wystawy psów rasowych w Polsce organizowane są przez Związek Kynologiczny w Polsce (ZKwP), działający w ramach FCI (Fédération Cynologique Internationale). System tytułów jest analogiczny do kociego, z kilkoma ważnymi różnicami.
- CAC — Certificat d'Aptitude au Championnat
- Krajowy certyfikat — taki sam jak u kotów. Trzy CAC pod trzema różnymi sędziami (w tym jedno na wystawie klubowej lub krajowej wyższej rangi) dają prawo do tytułu Championa Polski.
- CACIB — Certificat d'Aptitude au Championnat International de Beauté
- Certyfikat międzynarodowy, przyznawany na wystawach z nadaną rangą CACIB przez FCI. Cztery CACIB pod czterema sędziami w co najmniej trzech krajach to wymóg tytułu Championa Międzynarodowego FCI.
- Champion Polski / Champion Krajowy
- Odpowiednik kociego Championa. Tytuł potwierdzany przez ZKwP na podstawie zebranych CAC.
- BOB — Best of Breed
- Najlepszy pies w rasie. Spośród wszystkich psów danej rasy zgłoszonych na wystawę sędzia wybiera jednego zwycięzcę dnia — to BOB. Psy z tytułem BOB przechodzą do rywalizacji o BIG.
- BIG — Best in Group
- Najlepszy pies w grupie rasowej. FCI dzieli rasy na 10 grup (np. terriery, jamniki, psy pasterskie). Spośród BOB-ów w jednej grupie sędzia wyłania jednego zwycięzcę — BIG.
- BIS — Best in Show
- Tak samo jak u kotów — najlepsze zwierzę całej wystawy, wyłaniane spośród zwycięzców BIG. To najwyższe wyróżnienie dnia.
Klasy na wystawie psów
Psy startują w odpowiednich klasach wiekowych i stażowych. Klasa decyduje o tym, z kim konkretny pies rywalizuje — i czy może ubiegać się o CAC lub CACIB.
- Klasa szczeniąt (puppy)
- Wiek 6–9 miesięcy. Oceniana osobno, bez przyznawania CAC.
- Klasa młodzieży
- Wiek 9–18 miesięcy. Możliwy CAJC (Certificat d'Aptitude au Championnat de Beauté des Jeunes — młodzieżowy certyfikat).
- Klasa pośrednia
- Wiek 15–24 miesiące. Możliwy CAC i CACIB.
- Klasa otwarta
- Od 15. miesiąca życia. Możliwy CAC i CACIB — jedna z najpopularniejszych klas.
- Klasa pracująca
- Tylko dla ras użytkowych. Wymaga potwierdzenia zdanego egzaminu lub uprawnień.
- Klasa championów
- Dla psów posiadających tytuł Championa Polski lub wyższy.
- Klasa weteranów
- Psy powyżej 8. roku życia. Klasa honorowa — świętuje się w niej długowieczność i kondycję.
Kod EMS — co to jest i jak go czytać
Kod EMS (Easy Mind System) to międzynarodowy system opisu wyglądu kota rasowego za pomocą krótkiego ciągu liter i cyfr. Stworzono go po to, by sędziowie, hodowcy i rejestry na całym świecie mówili o kolorach i wzorach sierści tym samym językiem — bez nieporozumień wynikających z różnic językowych.
Kod składa się z kilku bloków, czytanych od lewej do prawej:
- Skrót rasy — trzy litery, np.
MCO,BRI,RAG - Kod koloru — jedna lub dwie litery, np.
n(czarny/solid),a(niebieski) - Modyfikator koloru — np.
s(silver),y(golden) - Wzór sierści — dwucyfrowa liczba, np.
22(blotched tabby) - Dodatkowe cechy — np. białe znaczenia, odciski, długość sierści
Bloki oddziela się spacją. Nie wszystkie bloki muszą wystąpić — zależy to od rasy i wzoru.
Warto wiedzieć
Oficjalny i kompletny słownik kodów EMS — ze wszystkimi skrótami ras, kolorów i wzorów —
publikuje FIFe na swojej stronie internetowej:
fifeweb.org.
Warto go mieć otwartego podczas wizyty na wystawie — lista ras jest długa,
a niektóre skróty kolorów (np. j dla burmy czy h dla cynamonu)
naprawdę zaskakują.
Dla psów analogiczną funkcję pełni strona fci.be, gdzie można znaleźć oficjalne standardy wszystkich ras.
Najczęstsze kody kolorów i wzorów
Poniżej najpopularniejsze kody, które zobaczysz na wystawie. To oczywiście wycinek — pełna lista liczy kilkadziesiąt pozycji.
Kolory podstawowe
n— czarny / solid (black)- Podstawowy, ciemny kolor. Może być używany jako baza dla tabby, silver i innych wzorów.
a— niebieski (blue)- Rozcieńczona wersja czarnego — genetycznie to ten sam pigment, ale w słabszym stężeniu. Szarawy odcień znany z British Shorthair.
e— czekoladowy (chocolate)- Ciepły, brązowy kolor. Charakterystyczny m.in. dla Burmy, Syjamu i niektórych linii BRI.
f— liliowy (lilac)- Rozcieńczona czekolada — delikatny, szaroróżowy odcień.
d— czerwony (red)- Intensywna, ruda barwa. Wynik dominacji pigmentu feomelaniny.
g— kremowy (cream)- Rozcieńczona wersja czerwonego. Delikatny, ciepły odcień beżu.
Wzory
21— aguti / ticked tabby- Każdy włos ma naprzemiennie jasne i ciemne pasy. Efekt to jednolity, połyskujący płaszcz bez wyraźnych smug — charakterystyczny dla Abisyńczyka.
22— blotched tabby (classic tabby)- Wirujące, szerokie pasy na bokach, tworzące charakterystyczny wzór „marmuru". Najczęstszy tabby u British Shorthair.
23— mackerel tabby- Wąskie, równoległe paski biegnące prostopadle do kręgosłupa — jak ości ryby.
24— spotted tabby- Zamiast pasków — plamki. Znany z Ocicat i Bengal.
25— ticked tabby- Podobny do aguti (21), ale klasyfikowany jako odrębny wzór w niektórych standardach rasowych.
Modyfikatory i białe znaczenia
s— silver- Podszerstek biały, wierzchnia warstwa włosa ciemna. Efekt: połysk i wyraźne kontrasty wzoru.
y— golden- Podszerstek ciepły, złoty. Efekt podobny do silver, ale z ciepłym refleksem.
01— van (dominująca biel)- Kot prawie cały biały, kolor tylko na głowie i ogonie.
03— bicolour- Mniej więcej połowa ciała biała, reszta barwna. Charakterystyczny dla Ragdolla.
09— mitted (białe łapki)- Białe kończyny, reszta ciała barwna — jak rękawiczki.
Trzy przykłady z życia wystawy
Zobaczmy, jak odczytać konkretne kody widniejące na kartach wystawowych.
MCO ns 22- MCO = Maine Coon. n = czarny (solid jako baza), s = silver (podszerstek biały). 22 = blotched tabby (classic). Czyli: Maine Coon czarny silver blotched tabby — efektowny, kontrastowy wzór z połyskiem.
RAG a 03- RAG = Ragdoll. a = niebieski (blue). 03 = bicolour (wzór biało-barwny). Czyli: Ragdoll niebieski bicolour — klasyczna wersja tej spokojnej, dużej rasy.
BRI n 22- BRI = British Shorthair. n = czarny (solid). 22 = blotched tabby. Czyli: British Shorthair czarny blotched tabby — okrągła twarz, pluszowa sierść, wyraźny klasyczny wzór pasków.
Teraz, stojąc przy ringu, możesz spojrzeć na kartę kota i od razu powiedzieć: „to jest Maine Coon niebieski silver blotched tabby" — zanim jeszcze zrobi to sędzia. To całkiem satysfakcjonujące.